“Moe, hoofd- of buikpijn”: waarom hormonale klachten op de werkvloer bespreekbaar moeten worden

Veel vrouwen ervaren hormonale klachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn of hevige menstruatiepijn. Toch zwijgt één op de drie hierover op het werk. Dat schaadt gezondheid, belemmert loopbanen en houdt ongelijkheid in stand. Recente cijfers van CBS en TNO laten zien hoe groot dit stille probleem op de werkvloer werkelijk is.

Het stille probleem

Uit het onderzoek blijkt dat maar liefst 80% van de vrouwelijke werknemers soms of regelmatig klachten ervaart die verband houden met hormonen, zoals door menstruatie, zwangerschap of de overgang. Toch verbergt 35% deze klachten op het werk, dat is aanzienlijk meer dan bij werknemers met andere gezondheidsproblemen (24%).

Angst speelt een belangrijke rol. 41% van de vrouwen verbergt hormonale klachten, omdat zij vrezen dat zij niet serieus genomen worden of als “zwak” worden gezien. Het idee dat je je maar moet aanpassen aan de werkvloer, in plaats van andersom, zit diep. 

Zo vreest 19% dat collega’s hen minder serieus nemen en denkt 13% dat openheid hun promotiekansen schaadt. Slechts 12% bespreekt hun klachten met een leidinggevende en slechts 2% schakelt een bedrijfsarts in.

Doorwerken met pijn of extreme vermoeidheid vergroot de kans op stress, fouten, burn-out. Tegelijk voelen vrouwen zich eenzaam in hun klachten, alsof ze de enigen zijn die hiermee worstelen. Dit vergroot de mentale druk.

Doorwerken ondanks klachten

Opvallend is dat 67% van de vrouwen met hormonale klachten toch gaat werken, ook als ze zich eigenlijk ziek voelen. Ter vergelijking: bij andere gezondheidsklachten is dit 43%. Deze vorm van “presenteïsme” kan leiden tot energieverlies, fouten en verminderde prestaties.

Ongeveer de helft van de vrouwen voelt zich bovendien belemmerd in hun werk, waarvan 31% meerdere keren per jaar. Toch blijft het probleem grotendeels onzichtbaar, omdat het nauwelijks besproken wordt.

Gevolgen voor vrouwen en voor gelijkwaardigheid

De gevolgen zijn persoonlijk en structureel. Vrouwen leveren in op hun welzijn, functioneren onder hun niveau en lopen carrièremogelijkheden mis. Leidinggevenden die signalen niet herkennen, kunnen onbedoeld negatieve oordelen vormen, met blijvende gevolgen.

Hormonale klachten blijven vaak onzichtbaar, waardoor het lijkt alsof ze geen rol spelen op de werkvloer. Dat zorgt ervoor dat beleid achterblijft en hardnekkige stigma’s in stand blijven. Het gevolg: vrouwen worden sneller gezien als minder betrouwbaar of alsof hun klachten ‘privé’ zijn en geen plek hebben in hun werk. Dit versterkt ongelijkheid en maakt de stap naar echte gelijkwaardigheid moeilijker.

Wat organisaties kunnen doen

De cijfers vragen om actie. Meer dan de helft van alle werknemers, mannen én vrouwen, vindt dat leidinggevenden beter op de hoogte moeten zijn van hormoongerelateerde gezondheidsklachten. Concrete stappen die organisaties kunnen zetten: 

1. Bewustwording en training

• Leidinggevenden en teams kunnen leren welke hormonale klachten er zijn en wat de impact is. Niet vanuit medisch oogpunt, maar om empathie en begrip te vergroten.
  

2. Inclusieve en Veilige cultuur

• Werknemers moeten hun klachten bij hun leidinggevende of een vertrouwenspersoon bespreekbaar kunnen maken, zonder schaamte of angst. Dit vraagt om steun vanuit het management en een cultuur waarin gezondheid bespreekbaar is.

3. Flexibele werkafspraken

• Kleine aanpassingen, zoals thuiswerken, flexibele werktijden of taken tijdelijk aanpassen, maken een groot verschil. 
  

4. Beleid en voorzieningen

• Denk aan rustruimtes inrichten, beleid rond hormonale klachten formuleren en samenwerken met gespecialiseerde bedrijfsartsen. Door dit zichtbaar te maken, geef je het signaal dat het onderwerp serieus genomen wordt.

5. Open communicatie

• Deel verhalen en ervaringen in interne communicatie of workshops. Het delen van ervaringen door medewerkers die dat willen, kan stigma’s doorbreken en anderen stimuleren om zich ook uit te spreken.
  

Werken aan een inclusieve werkvloer

Hormonale klachten zijn geen individueel probleem, maar een maatschappelijke realiteit die de helft van de bevolking raakt. Het negeren ervan schaadt niet alleen vrouwen persoonlijk, maar houdt ook ongelijk(waardig)heid in stand.

Het bespreekbaar maken van klachten is geen ”nice to have,” maar een “must” voor gelijkwaardigheid op de werkvloer. Een inclusieve organisatiecultuur erkent deze realiteit en ondersteunt medewerkers op een gezonde duurzame manier.  

Het is tijd om hormonale klachten uit de taboesfeer te halen. Niet door vrouwen te vragen zich aan te passen, maar door organisaties en samenlevingen aan te passen. Alleen zo creëren we een werkcultuur waarin gelijkwaardigheid niet alleen een ambitie is, maar dagelijkse praktijk.

Dit artikel is geschreven door Madhu Mathoera (zij/haar), Inclusie-expert en auteur van het boek De inclusieve organisatie en De inclusieroute. Samenwerken aan inclusie in jouw organisatie? Neem dan contact op met Madhu via madhu@beetopofmind.nl.